Column door Eelco Musho van der Meulen
Van de wolf wordt soms gezegd dat hij wreed is. Omdat hij onnodig veel schapen doodt, zoals de vos alle kippen in een hok doodt. Maar wreedheid komt vanuit een intentie. Dit gedrag niet. Het komt voort uit een instinct. En dat instinct is onbeheersbaar. Het probleem is niet de wolf of de vos maar de onnatuurlijke situatie waarin dieren door mensen worden opgesloten. In de vrije natuur komt dit gedrag niet voor. Als een vos een hoender te pakken heeft is de rest al lang gevlucht. Als een wolf een ree te pakken heeft is van de rest van de groep in geen velden of wegen meer iets te zien. In de vrije natuur wordt niet onnodig gedood.
Wreedheid komt vanuit een intentie. En die intentie komt alleen bij mensen voor. Wreedheid is het bewust bombarderen van een ziekenhuis of van woningen. Er zijn helaas talloze voorbeelden van menselijke wreedheid te noemen, ook dicht bij huis. Van mensen zoals zij en ik. Ja, ik ook.
In de tijd dat ik improvisatietheater beoefende hoefde ik niet eens diep te graven om – naast vele andere rollen – de sadist in mij te vinden of de racist of de nazi-aanhanger. Het zat er allemaal. Hannah Arendt merkte in Nürnberg op dat het (in mijn woorden) ‘gewone mannen’ waren; voor velen een angstaanjagende observatie.
We zijn allemaal mensen en we zullen steeds – in de eerste plaats bij onszelf – moeten onderzoeken wat onze drijfveren zijn, onze intenties. En we zullen keuzes moeten maken, steeds weer. Als de Boeddha oproept tot liefdevol handelen, vraag je dan af hoe dat er dan uit ziet. Op straat, op het werk, binnen je gezin. Stil zijn af en toe en onderzoek doen.
Ja, jij ook. Want jij bent ook een mens, met alles erop en eraan…