interview met Diana Vernooij – door Els Vegter

Op 25 juni 2026 werd Diana Vernooij tot Zenpeacemakers-priester gewijd, door Frank De Waele Roshi. Na een stadsretraite in Amsterdam over wonen en dakloosheid ontving zij de wijding in een gezelschap van ruim 40 mensen: Zen Peacemakers en andere boeddhisten, leden van de oecumenische basisgemeente De Duif waar Diana voorganger is, familie, vriendinnen / vrienden. Els Vegter vraagt naar haar binnen- en buitenwereld en naar de toekomst.
Een vraag naar je binnenwereld: Je bent nu drager van een okesa die je zelf hebt gemaakt. Hoe heb jij het maken en de voorbereiding op de wijding ervaren? Hoe is het om de okesa, Boeddha’s kleed te dragen?
‘Weids is het kleed van bevrijding,
een vormloos veld van weldaad.
Ik draag de leer van de Tathagata,
Ik bevrijd alle levende wezens.’
“Hoe dierbaar is dit vers mij geworden: het vers van de okesa, het priesterkleed waar ik een half jaar aan gewerkt heb. Ik herhaalde het vaak bij het naaien, als ik met naald en draad de lapjes bijeenbracht in het patroon dat bij de okesa hoort. Een okesa heeft, net als de rakusu (het kleed van de jukai, toevluchtname), het patroon van een rijstveld, in Azië het symbool van oneindige goedheid.
Voor het maken van mijn Zen Peaceamakers rakusu van maart 2022 vroeg ik lapjes van geliefden, vrienden, familie. Het hart is een lapje uit een jurkje van mijn overleden zusje Marja, dat ook het hart vormt van mijn familiegeschiedenis.
Nu vroeg ik lappen van mensen uit de verschillende groepen waarin ik actief ben: mijn kerk De Duif, de Zen Peacemakers, stichting Boeddhistisch Geestelijke Verzorging, stichting Sundjata, Zen Sangha, wooncoöperatie Stroom. Er is geen hart in de okesa, en zijn vele velden staan naast elkaar. Zij staan voor mijn maatschappelijke betrokkenheid, de manier waarop ik mijn spiritualiteit vormgeef in de wereld. Deze bonte verzameling lappen gingen door een zwart verfbad, waar een variatie van gedempte kleuren uit tevoorschijn kwam. Geknipt, gesorteerd en bijeengebracht en vervolgens aan elkaar genaaid. Mijn okesa heeft een maat van ruim 190 x 130 cm met koorden om het geheel vast te maken. Op sesshin in Dongelberg, bij de transmissie van Fabienne Bauwens, vroeg ik een aantal aanwezigen om mee te naaien. Sommigen naaiden een flink stuk, anderen een paar steken. Want niet ik, maar de samenwerking met zovelen houdt mijn okesa bijeen.
Tijdens mijn wijding kreeg ik de okesa omgehangen door Harrie, een mede Zen Peacemaker. De eerste keer dat ik hem na mijn wijding droeg was tijdens het voorgaan in de liturgie De Poort van Zoete Nectar tijdens de sesshin deze zomer in Oberdürenbach.”

Een vraag naar je buitenwereld: Hoe ervaar je jouw rol als Zenpeacemakers-priester in onze samenleving en wereld? Kan je het verschil duiden met priesters uit de White Plum Lineage en je voorgangerschap in De Duif?
“Toen ik met Frank Roshi overlegde over een mogelijke priesterwijding vroeg ik hem wat ik dan zou worden en wat het van me zou vragen. Zijn antwoord was van een grote schoonheid: “Je wordt niets meer dan je al bent, er wordt niets meer van je gevraagd dan je al doet. Het priesterschap is een bevestiging en erkenning van je inzet en betrokkenheid”. “Wow”, dacht ik, “en dat nu ook nog echt ervaren!”
De kwestie van hiërarchie speelt altijd mee – ben ik nu méér boeddhist, hoger? Of vraagt mijn priesterschap vooral meer dienstbaarheid? Dat dus. Bij mijn wijding afgelopen 25 juni was een ook een flink aantal Duiven aanwezig, kerkgangers van de oecumenische kerk waar ik al 35 jaar, ieder jaar weer opnieuw, gekozen ben tot voorganger, naast minstens 7 anderen. Daar ben ik dus al 35 jaar priester, zonder dat wij deze term gebruiken – ik ben voorganger, niet gewijd maar gekozen omdat mensen het waardevol vinden wat ik te geven heb.
Mijn Zenpeacemakers-priesterschap verschilt van die van de Zen Sangha van Frank de Waele Roshi. Zijn eerste overdrachtslijn wortelt in de Dana sangha van Genno Roshi, zijn lerares, zijn tweede is die van Bernie Glassman van White Plum lineage en Bernie heeft de vrijheid gekregen en genomen de beoefening structureel te veranderen. Daar zit openheid. Ik leer (nog steeds) de formele liturgieën van de zenlijn, waar ook de Zen Peacemakers in wortelt. Het is de basis om vanuit te starten. Maar de Zen Peacemakerslijn zoekt de brede oecumene. En ik zoek de verbinding met mijn christendom, of ik richt me op de religieuze liefdes van degenen die mij bij een ritueel betrekken. Dat betekent zoekwerk naar verbinding, intentie, samengaan, afstemming – noem maar op.
Afgelopen 3 maanden ben ik 2 keer gevraagd een uitvaart te leiden van mensen die ik goed kende. Uitvaarten opzetten en leiden van mensen die je kent, zijn intense ervaringen. Het werk is een combi van praktische klussen, meeleven met familie en vrienden, de juiste woorden en typeringen vinden voor de persoon en een liturgie opzetten die passend is en voldoende instemming vindt. En dan nog die liturgie leiden op een manier die de emoties van alle betrokkenen draagt. De laatste keer was vooral een christelijk geïnspireerde uitvaart, de eerste een breder georiënteerde, met een eigen format voor de afscheidsviering. Daar ligt voor mij de uitdaging: hoe stel ik liturgie samen die afgestemd is op die personen, die situatie, met betrokkenheid en instemming van de geliefden – terwijl ik de spirituele kant bewaak en draag. Of botweg: hoe voorkom ik dat ik ceremoniemeester word van een lappendeken van initiatieven van betrokkenen.
Bij een derde uitvaart, was ik juist onderdeel van zo’n best mooie lappendeken van initiatieven. Ik was gevraagd voor de Absoute, de laatste zegen over lichaam en leven van de overledene. Dat vond plaats in een niet religieuze afscheidsviering, in een kas van een tuincentrum – niet mijn favoriete plek. Ik heb het met liefde gedaan – maar ervoer het ook als tamelijk vervreemdend.
Rituelen en liturgie terugveroveren, opnieuw introduceren en intiem maken, nabij, betrokken – hoe wel, hoe niet – ik vind dat een mooie opdracht die ik in deze wijding zoek.”

Een vraag naar je toekomst: Hoe ga je, zover je dat al weet, je priesterschap invullen? Wat zullen wij als Zen Peacemakers daarvan gaan ervaren?
“Ik ben dus ook niet ineens een voorganger bij de Zen Peacemakers die haar dingetje wil doen. Maar ik zal wel ritueel inbrengen, en wat ik organiseer of waar ik over schrijf – zal daar veel over gaan.
In Bodhi schrijf ik aan een serie over boeddhistische rituelen: https://bodhitv.nl/series/boeddhistische-rituelen/ Ik heb geschreven over Buigen en toewijding, over Inkeer en berouw, en over Rituelen rondom voedsel. Het komende artikel zal gaan over Wijding, daar zit ik nu zo middenin. Een rituele vorm van communicatie (waar ik ook in Bodhi over schreef) is de Luistercirkel, waar ik erg enthousiast over ben. De vorm zorgt voor luisteren en spreken die voorbij meningsvorming gaat, die onze waarheid aan onszelf en anderen onthult – die openheid bewaart. Irène Kaigetsu Bakker Roshi, de tweede Spiritholder van de Zen Peacemakers, heeft mij opgeleid. Ik zou deze winter graag een training opzetten om het leiderschap van de luistercirkels over te dragen.
Mijn hart stroomt over, maar tegelijkertijd heb ik geen ambitie. Ik wil niet, en hoef gelukkig ook niet meer, iets te worden. Ik sta op steviger grond, ik ben bevestigd in wat ik al doe – ik kan er ruimer en steviger instaan. Dat is het.”
De voordracht die Diana hield op 27 juni vooraf aan haar wijding is te lezen op: https://www.nieuwwij.nl/achtergrond/de-schellen-vallen-van-je-ogen/
