Binnengaan in de poortloze poort

Overdenking door Sander Bisscheroux

Diep gedreven ga ik door het leven maar ik heb geen geloof. Mijn geloof gaat over er-zijn. Aanwezig zijn. Verwonderd zijn. Verwonderd zijn over wie en wat ik ben. Over wegen ingaan en weer terugkeren (ook de afbreker bouwt op). Het is eb en vloed: steeds weer iets aanraken, oprichten, vinden, en dan weer loslaten.

Dat is een ademhaling. Het is iets groots, dat tevens klein en alledaags is. Het is mens-zijn. Het is déze mens zijn. Dogen zegt: het Al is niet ín mij, maar het Al is àls mij. Het is mezelf-zijn. Heel intiem mezelf zijn.

Ik bèn levensdrang. Die is niet religieus of spiritueel, in de zin van iets hogers, maar juist heel diep, als een stroom van leven. Ik sloop alles weg dat staat tussen mij en mijn beleving van mij hier en nu. Dus geen religie. Wel een houding. Een praxis.

Maar ik zie wel overeenkomsten met religies. Wat ik deel met zen is het ervaren van een diepe grondeloosheid. Die zet alles op losse schroeven. Die maakt dat er maar 1 werkelijkheid is: ik, dit lichaam, deze geest, hier en nu. Ik ben. Mijn er-zijn voorbij alle vormen.

Gaat het bij grootheden als Jezus en Boeddha niet precies om dit: zelfverwerkelijking. Dat is een lastig begrip. Veel boeddhisten hangen de Aziatische invulling aan: het spel doorzien tussen atman (ik-bewustzijn) en Brahman (zuiver bewustzijn). Golf en oceaan.

Ikzelf houd meer van de westerse variant, in het bijzonder het existentialisme: het opbouwen van een eigen autoriteit (ethos) om het eigen bestaan een eigen zin te kunnen geven. Maar ik heb weer minder met de volle verantwoordelijkheid voor eigen daden en eigen lot, die de existentialisten toekennen. Wel deel ik met hen het uitgangspunt dat we leven in een absurd en zinloos bestaan. En dat ik moet pogen daarin rechtop te gaan staan. Alsof het zin heeft. Alsof we zelf de koers bepalen. Alsof.

Wat dus maar beperkt zo is (omdat we complexe machines zijn vol wetmatigheden, culturele configuraties, toevalligheden).

Maar feit is, dat we, vrij naar Dogen, ons eigen leven tot leven maken door het zelf te leven. Al doende dwalen we wat rond. Doelloos, zonder eindbestemming.

Ik dobber op een oeverloze oceaan. Uiteindelijk verdwijn ik in zijn bodemloosheid. De poortloze poort.

Tot die tijd dans ik op het dek en ga ik overeind staan als een mast in de wind.